Prěni zaryw
Ze symboliskim Prěnim zarywom zahaja so widźomne twarske dźěła na Lawskim arealu. Z hosćom běštaj tež ministerski prezident Sakskeje Michael Kretschmer a statna sekretarka Sakskeje za kulturu a turizm Barbara Klepsch.
Wot prěnjeho koncepta hač do dźensnišeho – najwažniše kročele
Tuta časowa pruha pokazuje najwažniše fazy wuwića Serbskeho foruma wědy – wot prěnich přemyslowanjow hač k aktualnym twarskim postupam. Krok po kroku bywa widźomne, kak projekt formu nabywa a kotre rozsudy su puć formowali.
Krajny zarjad za archeologiju startuje z wurywanjemi na Lawskim arealu, dokelž namakachu so při probowych hrjebanjach zbytki sydlišća ze zažneho srjedźowěka. Dźěła budu něhdźe tři měsacy trać.
Při Lawskich hrjebjach so twarska tafla ze wšěmi wažnymi informacijemi wo twarskim projekće nastaji – za zjawnosć widźomne znamjo, zo bu předewzaće přizwolene a zo so dźěła na městnje započnjeja.
Twarska dowolnosć za 1. twarski wotrězk – saněrowanje Hillerskeho ansambla – je dóšła. Tuž móže so z wujadrjenjom twarjenja w nalěću 2027 započinać.
Přeplanowanja ze zaměrom, zo so kóšty na 50,0 mio eurow zniža (inkl. zaplanowaneho rizika), so zakónča. Za to dyrbješe so rumnostny program zhusćić, kwalita wuwjedźenja znižić a technika redukować. Tež twarske ćěleso dyrbješe so pomjeńšić a zjednorić, tak zo ma so koncepcija wustajeńcy hišće raz zasadnje předźěłać.
Załožba zapoda pola města Budyšin twarsku próstwu za twarski wotrězk 1 (saněrowanje “Hillerskeho ansamla” po pomnikoškitnymi předpisami).
Wědomostna přirada Serbskeho muzeja schadźuje so k prěnjemu razej. Jako kontrolny gremij z mjezynarodnej wobsadku přewodźuje wón wot nětka poradźujo proces wuwića noweje muzejoweje koncepcije.
Próstwje załožby, přilubjeny projektowy budget zwyšić, so po dołhich jednanjach wotpowěduje. Nowa hornja hranica za kóšty so na 50,0 mio. eurow zwyši. Najebać zwyšenja je wobšěrna konsolidacija předewzaća trěbna. Cyłkowny budget ma tež wěsty riziko stupacych kóštow dla kryć.
Předplanowanje projekta (wukonowa faza 2) so zakónči – trochowane kóšty stupaja, předewšěm sylnje stupacych twarskich kóštow dla a powjetšenja twarskeje přestrěnje wo “Hillerski ansambl”, na nětko 63,8 mio. eurow. Jasne zalutowanja w projekće su tuž trěbne.
Na zjawnym zarjadowanju předstaja Serbski muzej zhromadnje z planowarjemi wustajeńcow drobny koncept nowych rumnosćow za wustajeńcy a za wopytowarjow na Lawskim arealu.
Architekća bogevischs Büro (planowarjo objekta) dóstanu nadawk za wukonowu fazu 1 a 2. Nadawki za fachowe planowanja dóstanu Jäger Ingenieure z Radebeula (planowanje nošneje konstrukcije a statika), Günther Ingenieure z Drježdźan (tepjenje, wětrjenje, sanitarne naprawy) kaž tež Teamplan Ingenieure z Drježdźan (elektrika, lifty).
Za trajnu wustajeńcu w nowych rumnosćach Serbskeho muzeja ma so muzejowa koncepcija wuwiwać. Nadawk za to dóstanje nazhonity planowar wustajeńcow Dr. Ulrich Hermanns Ausstellung Medien Transfer GmbH z Münstera.
Po wobzamknjenju Załožboweje rady wotkupi Załožba za serbski lud Budyskej twarskej towaršnosći (BWB) ležownosće na Lawskich hrjebjach 6 a 8 kaž tež na Wonkownej Lawskej 7 a 9 (“Hillerski ansambl”).
Na zjawnym zarjadowanju so dobyćerski naćisk předstaji a přisłušny architektowy běrow počesći: bogevischs buero z Mnichowa dóstanje nadawk za dalše planowanje projekta.
Mytowanska komisija wubědźowanja wo realizaciju pohódnoći wšitke zapodate naćiski a wuzwoli dobyćerja. Z čłonom komisije su nimo štyrjoch architektow tež zastupjerjo Załožby za serbski lud, Serbskeho instituta a Serbskeho muzeja.
Na zjawnym zarjadowanju w Serbskim domje předstaja Sakska statna ministerka za kulturu a turizm, přirjadnica wokrjeza Budyšin, wyši měšćanosta města Budyšin, Załožba za serbski lud a instituciji, kiž stej na projekće wobdźělenej, zhromadnje aktualny staw projekta “Serbskeho foruma wědy na Lawskim arealu”.
Załožba za serbski lud da nadawk za wodźenje projekta na WEP skupinu, kiž ma załožbu jako twarskeho knjeza podpěrać a wšitkich akterow koordinować.
Jako fachowje poradźowacy gremij započina twarska přirada ze swojim dźěłom. Nimo poradźowanja twarskeje knježki we wšěch fazach předewzaća słuša k nadawkam tež pruwowanje wotpowědnych podłožkow a namjetow wobzamknjenjow za posedźenja Załožboweje rady.
Jako nošerka projekta a twarski knjez wupisa Załožba za serbski lud po cyłej Europje wubědźowanje architektow. W załožbowym zarjedźe dóndźe 113 požadanjow. Z tutych so 20 běrowow wulosuja, kiž smědźa so na wubědźowanju wo realizaciju wobdźělić.
We wjacorych zhromadnych dźěłarničkach Serbskeho muzeja a Serbskeho instituta so rumnostny program wudźěła. Dokelž maja so předpisy města a pomnikoškita wobkedźbować, rozšěri so twarska přestrjeń a zapřija nětko tež “Hillerski ansambl”.
Załožba za serbski lud kupi za twarski projekt “Staru póstownju” na Hošic hasy a susodnu ležownosć, kiž njeje wobtwarjena.
Projekt Serbski forum wědy na Lawskim arealu připóznaje so oficialnje jako krajna naprawa w strukturnej změnje. Spěchowanje wučinja 44,5 mio. eurow. Z tym móže konkretne planowanje startować.
Sakska statna ministerka za kulturu a turizm, Sakski statny minister za wědomosć, krajny rada Budyskeho wokrjesa a direktor Załožby za serbski lud sformuluja zhromadnje „Letter of intent“, w kotrymž so zawjazaja, zo za projekt Serbskeho foruma wědy wusko hromadźe dźěłaja. Zdobom chcedźa, zo so projekt jako krajna naprawa we wobłuku Zakonja k zesylnjenju strukturow zapoda.
Serbski muzej pokazuje wulki zajim za nowotwar na Lawskim arealu a so do projekta zapřija. Tu móhło nastać nowe městno za načasne wustajeńcy a potrjebje wotpowědowace rumnosće a magaciny (n. př. za drastowy depot). Zdobom by muzej w měsće lěpje docpějomny a widźomny był. Město Budyšin signalizuje podpěru – projekt by płoninu, kiž so hižo wjele lět njewužiwa, nadhódnoćił.
Lawski areal sunje so do fokusa: W pruwowanju wukopa so ležownosć jako dobra opcija za nowotwar. Hromadźe ze saněrowanjom “Stareje póstownje” by so potrjeba městna Serbskeho instituta z kulturnym archiwom a biblioteku kryła.
Prěnja studija přewjedźomnosće pruwuje přetwar institutneho twarjenja ze zapřijećom susodneho objekta na Dwórnišćowej. Dla rumnostneho njedostatka a z pomnikoškitnych přičin dyrbi so ideja začisnyć.
Serbski Institut přizjewi pola Załožby za serbski lud potrjebu wutwara rumnosćow Serbskeho kulturneho archiwa.
Archeologiske wurywanja startuja
Twarska tafla so nastaji
Twarska dowolnosć za 1. twarski wotrězk dóšła
Wotzamknjenje přeplanowanjow
Zapodaće twarskeje próstwy
Wědomostna přirada so konstituowała
Zwyšenje budgeta
Wotzamknjenje předplanowanjow
Předstajenje muzejoweho koncepta
Architekća a planowarjo
Koncepcija noweho muzeja
Nakup dalšich ležownosćow
Prezentacija dobyćerskeho naćiska
Mytowanska komisija wuzwoli dobyćerski naćisk
Předstajenje projekta
Projektowy wodźer
Twarska přirada započina z dźěłom
Wubědźowanje architektow
Rumnostny program
Nakup “Stareje póstownje”
Připóznaće jako krajna naprawa
Letter of intent
Serbski muzej so přidruži
Druha studija přewjedźomnosće
Prěnja studija přewjedźomnosće
Wutwar rumnosćow
Wobrazy:
- 2015: Serbski institut (©-Simank-Filmproduktion-GbR)
- 2020; 13.11.2023; 24.0642024: Serbski muzej
- 06.11.2025: Wikipedia, Harald321
- 01.06.2023, 03/2026: bogevischs buero
- wšitke druhe: Załožba za serbski lud